Umówienie pierwszej wizyty u psychoterapeuty nie zawsze jest łatwą decyzją. Być może zastanawiasz się, od czego zacząć rozmowę, o co terapeuta będzie pytał albo czy trzeba przygotować się do spotkania w jakiś szczególny sposób. Może też pojawić się stres związany z opowiadaniem obcej osobie o swoich trudnościach.
Nie musisz jednak przychodzić z gotową historią ani dokładnie wiedzieć, czego potrzebujesz. Pierwsze spotkanie służy przede wszystkim poznaniu Twojej sytuacji, zrozumieniu problemu, z którym przychodzisz, oraz zastanowieniu się nad możliwymi dalszymi krokami.
Poniżej znajdziesz kilka informacji, które mogą pomóc Ci przygotować się do pierwszej konsultacji.
1. Pierwsze spotkanie służy poznaniu Twojej sytuacji
Pierwsza wizyta, a często również kilka kolejnych spotkań, ma charakter konsultacyjny. Terapeuta będzie chciał lepiej zrozumieć trudności, z którymi się zgłaszasz, ich wpływ na Twoje codzienne funkcjonowanie oraz to, czego oczekujesz od pomocy.
To również czas dla Ciebie.
Możesz sprawdzić, jak czujesz się w kontakcie z terapeutą, zadać pytania dotyczące jego sposobu pracy i zastanowić się, czy proponowana forma współpracy jest dla Ciebie odpowiednia.
Pierwsza konsultacja nie polega na ocenianiu Twoich decyzji, charakteru czy sposobu życia. Zadaniem terapeuty jest możliwie dobrze zrozumieć Twoją sytuację i wspólnie z Tobą określić, nad czym warto pracować.
2. O czym możesz rozmawiać podczas pierwszej wizyty?
Nie musisz przygotowywać szczegółowej historii swojego życia ani zastanawiać się, jak „dobrze” opowiedzieć o swoim problemie.
Terapeuta może rozpocząć od prostych pytań, takich jak:
„Co sprawiło, że zdecydował/a się Pan/Pani na konsultację?”
„Z czym chciałby/chciałaby Pan/Pani uzyskać pomoc?”
„Co jest obecnie dla Pana/Pani najtrudniejsze?”
Możesz opowiedzieć między innymi o:
- emocjach lub objawach, które utrudniają Ci codzienne funkcjonowanie, np. lęku, obniżonym nastroju, napięciu, przewlekłym stresie czy problemach ze snem,
- sytuacji kryzysowej, takiej jak rozstanie, żałoba, konflikt czy utrata pracy,
- trudnościach w relacjach,
- problemach, które powtarzają się w różnych obszarach Twojego życia,
- zmianach, które chciałbyś lub chciałabyś wprowadzić.
Możesz również nie wiedzieć, od czego zacząć. Czasem człowiek wie przede wszystkim, że „coś jest nie tak”, ale trudno mu jeszcze nazwać problem. W takiej sytuacji terapeuta będzie zadawał pytania, które pomagają stopniowo uporządkować informacje i lepiej zrozumieć, co się dzieje.
3. Terapeuta może zadawać pytania o różne obszary Twojego życia
W zależności od problemu terapeuta może pytać nie tylko o to, co dzieje się obecnie, ale również o wcześniejsze doświadczenia, zdrowie, relacje, pracę, rodzinę czy dotychczasowe sposoby radzenia sobie z trudnościami.
Nie chodzi o zebranie całej historii Twojego życia podczas jednego spotkania.
Celem tych pytań jest uzyskanie szerszego obrazu sytuacji i sprawdzenie, jakie czynniki mogą mieć znaczenie dla problemu, z którym przychodzisz.
Jeżeli jakieś pytanie jest dla Ciebie trudne, możesz o tym powiedzieć. Możesz również zapytać terapeutę, dlaczego dany temat jest ważny z punktu widzenia konsultacji.
4. Czy trzeba mówić o wszystkim od razu?
Nie.
Pierwsze spotkanie nie wymaga szczegółowego opowiadania o wszystkich trudnych doświadczeniach. Jeśli jakiś temat jest dla Ciebie szczególnie bolesny albo nie jesteś jeszcze gotowy lub gotowa o nim mówić, możesz powiedzieć o tym terapeucie.
Jednocześnie podczas konsultacji mogą pojawić się bardziej bezpośrednie pytania, zwłaszcza jeśli są potrzebne do lepszego zrozumienia Twojej sytuacji, zdrowia lub bezpieczeństwa.
Dobra współpraca terapeutyczna nie polega na zmuszaniu do ujawniania szczegółów, ale również nie oznacza unikania wszystkich trudnych tematów. Ważne jest stopniowe budowanie takiego sposobu rozmowy, w którym możesz jasno komunikować swoje granice i jednocześnie wspólnie z terapeutą zajmować się tym, co istotne.
5. Na emocje jest miejsce
Rozmowa o ważnych i osobistych sprawach może wywoływać różne emocje. Możesz poczuć smutek, napięcie, złość, wstyd, ulgę albo mieć trudność z nazwaniem tego, co właściwie czujesz.
Może pojawić się płacz, drżący głos albo chwila ciszy.
Nie oznacza to, że rozmowa przebiega „źle”. Emocje mogą być ważną informacją o tym, co jest dla Ciebie trudne lub istotne. Zadaniem terapeuty nie jest ocenianie ich, ale pomoc w ich zrozumieniu i stworzenie warunków do rozmowy o nich w tempie odpowiednim do sytuacji.
Nie musisz też przeżywać podczas pierwszej wizyty silnych emocji. Każdy reaguje inaczej.
6. Czy nurt terapeutyczny ma znaczenie podczas pierwszej wizyty?
W Centrum Perspektywa pracują specjaliści korzystający z różnych podejść psychoterapeutycznych, między innymi terapii poznawczo-behawioralnej (CBT), Terapii Schematów oraz podejścia integracyjnego.
Nie musisz jednak przed pierwszym spotkaniem wiedzieć, który nurt będzie dla Ciebie odpowiedni.
Podczas konsultacji terapeuta może wyjaśnić Ci, w jaki sposób rozumie zgłaszany problem i jak mogłaby wyglądać dalsza praca. Możesz również zapytać o stosowane metody i sposób prowadzenia terapii.
Jeżeli w trakcie konsultacji okaże się, że potrzebna jest inna forma pomocy albo specjalista pracujący w innym obszarze, terapeuta może z Tobą omówić możliwe dalsze kroki.
7. Ustalenie zasad współpracy
Jeżeli po konsultacjach zdecydujecie się rozpocząć psychoterapię, ważnym elementem będzie omówienie zasad współpracy.
Mogą one dotyczyć między innymi:
- częstotliwości i długości spotkań,
- zasad odwoływania wizyt,
- płatności,
- poufności i jej granic,
- sposobu kontaktowania się pomiędzy sesjami,
- wstępnych celów terapii.
Możesz również zadawać pytania dotyczące kwalifikacji terapeuty, jego sposobu pracy czy proponowanego planu terapii. Nie musisz przyjmować wszystkiego bez wyjaśnienia – ważne, aby zasady współpracy były dla Ciebie zrozumiałe.
Pierwsza wizyta nie wymaga specjalnego przygotowania
Nie musisz wiedzieć, jak opowiedzieć swoją historię, znać nazw metod terapeutycznych ani mieć gotowej odpowiedzi na pytanie, czego dokładnie potrzebujesz.
Możesz przyjść z tym, co w danym momencie wiesz o swojej sytuacji.
Pierwsza konsultacja ma pomóc uporządkować problem, lepiej zrozumieć Twoje potrzeby i zastanowić się nad dalszą formą pomocy. Jest także okazją, żebyś poznał lub poznała terapeutę i sprawdził/a, czy taki sposób współpracy Ci odpowiada.
Jeśli rozważasz konsultację w Centrum Perspektywa, gabinet znajduje się w Grodzisku Mazowieckim przy ul. Kierlańczyków 21.